Xuất khẩu gạo của Campuchia đã ít có thay đổi trong ba năm qua đến năm 2018 khi ngành này đang phải đối mặt với những thách thức mới đòi hỏi chính phủ và khu vực tư nhân phải làm việc chăm chỉ hơn để giữ cho ngành công nghiệp này vững mạnh.
Các thách thức tập trung vào thị trường EU khi khối này đã áp đặt thuế đối với gạo Campuchia, cùng thêm các vấn đề hiện tại như chi phí sản xuất cao hơn và thiếu các cơ sở hạ tầng.
Tuy nhiên, những người trong ngành cho biết khối lượng xuất khẩu gạo của năm nay sẽ vẫn ổn định do các hạn ngạch mới từ Trung Quốc và Việt Nam.
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản cho biết Campuchia đã xuất khẩu 626.225 tấn gạo trong năm ngoái, giảm 1,5% so với 635.679 tấn trong năm 2017.
Các số liệu cho thấy xuất khẩu sang thị trường chính là EU với tổng số 269.127 tấn và sang Trung Quốc với 170.154 tấn.
Campuchia đã xuất khẩu 542.144 tấn gạo trong năm 2016, tăng 0,7% so với năm 2015. Mức tăng năm 2015 tăng 39% so với 387.000 tấn trong năm 2014.
Chủ tịch và Giám đốc điều hành của Công ty gaọ Amru Rice (Campuchia) Co Ltd hôm thứ ba cho biết khối lượng xuất khẩu của Campuchia không tăng cao hơn do tập trung vào gạo cao cấp - hoặc gạo thơm - trong vòng ba đến bốn năm qua.
Đề cập đến hạn ngạch tăng 100.000 tấn bổ do Trung Quốc cung cấp, Saran cho biết xuất khẩu gạo Campuchia sẽ không bị thương tổn.
Xuất khẩu gạo của Campuchia gạo năm nay có thể duy trì khối lượng tương tự như năm ngoái vì Trung Quốc đã đồng ý mua thêm gạo từ chúng tôi.
Điều đó sẽ thúc đẩy thị trường gạo cao cấp của Campuchia, ông nói thêm rằng Campuchia xuất khẩu gần 90% gạo cao cấp sang thị trường quốc tế.
+ Cạnh tranh gạo cao cấp
Gạo cao cấp của Campuchia được bán từ 950 đến 960USD/ mỗi tấn trong khi gạo thường - hay gạo indica - được bán với giá khoảng 420USD/ mỗi tấn, Saran nói.
Tuy nhiên, ông cho biết Campuchia vẫn phải đối mặt với những thách thức do cạnh tranh.
Chúng tôi vẫn cần thêm thời gian để quảng bá các sản phẩm gạo của mình ra thị trường quốc tế, ông nói thêm rằng ngành nông nghiệp của Campuchia vẫn còn non trẻ so với các nước xuất khẩu hàng đầu.
Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Chan Sophal cho biết, trong khi nước này đã bỏ lỡ mục tiêu xuất khẩu một triệu tấn kể từ năm 2015, thì xuất khẩu gạo của nước này chỉ đạt khoảng 600.000 tấn.
Ông cho biết chi phí sản xuất cao hơn và thiếu các cơ sở hạ tầng của ngành đang làm hạn chế khả nămg cạnh tranh.
Trong năm nay, xuất khẩu gạo Campuchia dự đoán rằng có thể không tăng vì cần phải trả thuế khi xuất khẩu gạo thơm Campuchia sang thị trường EU, ông nói.
Sophal nói rằng trong khi chính phủ đang cố gắng thúc đẩy ngành lúa gạo bằng cách cắt giảm các chi phí sản xuất để cải thiện khả năng cạnh tranh, thì ngành cũng cần phải cải thiện các cơ sở hạ tầng - đường xá và hệ thống thủy lợi.
Đối mặt với quyết định áp dụng thuế nhập khẩu của EU, gạo Campuchia có thể phải đối mặt với một vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều nếu thỏa thuận Miễn thuế tất cả trừ vũ khí của EU bị rút bỏ.
Sophal nói rằng tốt hơn là nếu Campuchia đa dạng hóa các thị trường xuất khẩu của mình, thay vì chỉ dựa vào một thị trường bất kỳ.
Sau khi EU áp thuế đối với gạo nhập khẩu từ Campuchia, Trung Quốc đã đồng ý vào tháng 1 là tăng hạn ngạch nhập khẩu gạo Campuchia lên 400.000 tấn trong năm nay so với 300.000 tấn trước đó.
Động thái này được tiếp theo bởi Việt Nam, đã đồng ý trong tháng này gia tăng hạn ngạch nhập khẩu gạo Campuchia lên 300.000 tấn.
Hun Lak, phó chủ tịch Liên đoàn Lúa Gạo Campuchia và Chủ tịch của Công ty TNHH Thương mại Mekong Oryza, cho biết Campuchia hiện có thỏa thuận G2G (chính phủ với chính phủ) với chỉ Trung Quốc và Việt Nam, cho phép xuất khẩu gạo miễn thuế.
Ông bày tỏ hy vọng rằng xuất khẩu gạo Campuchia năm nay có thể đạt được khối lượng tương tự như năm ngoái, khi Campuchia nhận được hạn ngạch cao hơn từ Trung Quốc.
Bằng cách xuất khẩu gạo sang Trung Quốc, chúng tôi có thể đạt được mục tiêu. Chính phủ hiện đang đưa ra các biện pháp hỗ trợ để giảm chi phí sản xuất, ông nói.
Người phát ngôn của Bộ Thương mại Campuchia Seang Thay cho biết Bộ này luôn tìm kiếm thị trường mới cho các sản phẩm gạo của Campuchia.
Ông nói mặc dù Campuchia có các thỏa thuận hạn ngạch chỉ với hai quốc gia, nhưng nó cũng đang có các hoạt động song phương với nhiều quốc gia khác.
Campuchia có quan hệ ngoại giao tốt. Campuchia hiện đang xuất khẩu đến nhiều điểm đến trên khắp thế giới, anh cho biết.