(Baovinhphuc.com.vn) - Hỗ trợ giống lúa chất lượng cao để thay thế dần các giống lúa kém chất lượngđược xác định là một trong những giải pháp quan trọng phát triển ngành hàng lúa gạo Vĩnh Phúc trong chương trình tái cơ cấu nông nghiệp. Nhờ chính sách này, thời gian qua, sản xuất lúa trên địa bàn tỉnhcó sự chuyển biến tích cực theo hướng tăng năng suất và giá trị kinh tế.

Trong sản xuất nông nghiệp của tỉnh, lúa gạo được xem là ngành sản xuất chính, với diện tích gieo cấy cả năm trung bình đạt khoảng 60.000 ha, chiếm trên 60% tổng diện tích cây trồng hàng năm.

Công nhân Trại sản xuất giống cây trồng Mai Nham kiểm tra chất lượng mạ giống Thiên ưu 8 (giống lúa được hỗ trợ kỹ thuật) . Ảnh: Chu Kiều

Tuy nhiên những năm qua, sản xuất lúa gạo chưa phát huy được nhiều thế mạnh, do đất trồng lúa phân bố tại tất cả các huyện, thành, thị; địa hình phức tạp, quy mô sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, gây khó khăn cho việc áp dụng cơ giới hóa; nhiều diện tích trồng lúa tại 3 địa phương có diện tích trồng lúa lớn nhất tỉnh là huyện Yên Lạc, Vĩnh Tường và Bình Xuyên thường xuyên xảy ra ngập lụt vào vụ Mùa, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng lúa.

Bên cạnh đó, do tâm lý ngại thay đổi, sợ mất mùa nên nhiều nông dân không mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, đưa các giống lúa chất cao vào gieo cấy mà chủ yếu sử dụng các giống lúa thuần đã được đưa vào sản xuất từ khá lâu như: Khang dân 18, Q5, VD3... Đây là các giống lúa cho năng suất tương đối ổn định trước đây, nhưng đến nay đã có biểu hiện thoái hóa và giá trị kinh tế thấp hơn so với các giống lúa chất lượng cao, như: Thiên ưu 8, HT1, RVT....

Để giúp người trồng lúa nâng cao hiệu quả sản xuất, trên cơ sở chương trình tái cơ cấu nông nghiệp của tỉnh, Sở NN&PTNT đã tham mưu HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 201/2015/NQ-HĐND ngày 22/12/2015 về một số cơ chế, chính sách hỗ trợ thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2016- 2020, trong đó, sẽ hỗ trợ 70% chi phí mua giống lúa chất lượng cao cho người sản xuất nhằm thay thế các giống lúa cũ.

Sau hơn hai năm triển khai, toàn tỉnh thực hiện hỗ trợ gần 28.000 ha các giống lúa chất lượng cao bao gồm: Thiên ưu 8 gần 16.000 ha; HT1 trên 4.000 ha; TBR225 trên 5.000 ha; BC15 trên 2.500 ha và RVT gần 900 ha. Diện tích lúa chất lượng cao tăng từ gần 10.500 ha năm 2016 lên gần 17.000 ha năm 2017.

Riêng vụ Đông Xuân 2017- 2018, diện tích lúa chất lượng cao được hỗ trợ mở rộng lên trên 15.000 ha, bao gồm các giống lúa TBR225, Thiên ưu 8, HT1 và RVT.

Việc hỗ trợ giống lúa chất lượng cao kết hợp với cải thiện hệ thống thủy lợi và ứng dụng KHCN vào sản xuất góp phần tăng năng suất, hiệu quả kinh tế cho người trồng lúa. Năng suất bình quân các giống lúa chất lượng cao năm 2017 đạt từ 63- 67 tạ/ha/vụ, cao hơn năng suất lúa bình quân toàn tỉnh từ 6- 10 tạ/ha/vụ; giá trị kinh tế tăng từ 5-8 triệu đồng/ha/vụ.

Có thể nói, chính sách hỗ trợ giống lúa chất lượng cao đã tạo chuyển biến tích cực cho sản xuất lúa trên địa bàn tỉnh, từng bước hình thành các vùng chuyên canh lúa hàng hóa chất lượng, đáp ứng nhu cầu thị trường và nâng cao hiệu quả sản xuất trên đơn vị diện tích.

Do vậy, thời gian tới, các ngành chức năng, các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu và nắm rõ thông tin về chính sách hỗ trợ giống lúa chất lượng cao, từ đó chủ động thay đổi nhận thức, mạnh dạn mở rộng diện tích giống lúa chất lượng và ứng dụng KHCN vào sản xuất để tăng hiệu quả kinh tế.

Lựa chọn các giống lúa chất lượng cao, phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, tập quán canh tác của người dân địa phương tạo sự đa dạng, phong phú về chủng loại giống để người dân lựa chọn và yên tâm đưa vào sản xuất.

Tăng cường đào tạo, tập huấn, hướng dẫn, chuyển giao kỹ thuật sản xuất các giống lúa mới cho người dân, gắn với xây dựng các mô hình sản xuất theo quy trình lúa sạch VietGAP và hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất giống liên kết với hộ nông dân để sản xuất các giống lúa đã được chứng nhận. Tạo cơ chế khuyến khích người dân dồn thửa, đổi ruộng, hình thành những cánh đồng lớn để thuận lợi cho áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất.