(daidoanket.vn) - Vụ Đông Xuân năm nay vựa lúa Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cũng đã xuất hiện điệp khúc “được mùa rớt giá”. Thương lái đột ngột dừng mua lúa. Người nông dân gặp khó khăn. Nhưng, khác với mọi năm, lần này Thủ tướng Chính phủ đã ngay lập tức vào cuộc với những chỉ đạo khẩn trương, quyết liệt thu mua lúa cho nông dân. Và như vậy, nụ cười đã nở trên môi người trồng lúa.

Vụ mùa ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Ngày 19/2, làm việc với một số bộ, ngành chuẩn bị sơ kết thực hiện Nghị quyết 120 của Chính phủ về phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng biến đổi khí hậu, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu các bộ, ngành hữu quan tăng cường mua lúa. Đồng thời giao trách nhiệm  địa phương giám sát việc thu mua. Mục đích cao nhất là để đảm bảo quyền lợi của người dân.

Trên thực tế, lúa gạo liên quan trực tiếp tới đời sống của đông đảo người dân ĐBSCL. Vì vậy, thái độ quyết liệt, khẩn trương của Thủ tướng đã tạo niềm tin lớn cho người dân trồng lúa, và cũng thúc đẩy các bộ, ngành, các địa phương tích cực vào cuộc giúp người trồng lúa, không để vùng nông nghiệp trọng điểm này gặp khó khăn.

Đây được xem là động thái rất mới so với trước đây, vì không ít vụ cứ đến mùa thu hoạch người trồng lúa lại lo rớt giá, lo bị tư thương ép giá. Vẫn biết vai trò của tư thương trong việc thu mua lúa gạo là quan trọng, nhưng cũng không thể vì thế mà họ “một mình một chợ”, “thống lĩnh thị trường”- khi đã có sự vào cuộc mạnh mẽ từ Trung ương tới địa phương. Chính cách làm này cũng sẽ thay đổi cách “ứng xử” của tư thương trong việc thu mua lúa gạo của người nông dân.

Thủ tướng nhấn mạnh việc gì có lợi cho người dân thì cố gắng làm. Thủ tướng cũng cho biết, Nhà nước không can thiệp vào thị trường để bảo đảm hoạt động thị trường theo quy luật giá trị. Tuy nhiên, trách nhiệm của Nhà nước là làm sao người dân có lợi ích tốt nhất trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật cho phép.

Thủ tướng đề nghị Bộ NNPTNT làm việc với Bộ Tài chính thống nhất chủ trương, biện pháp thu mua gạo để hỗ trợ cho các hộ dân trồng cấy ngay trong mùa Xuân này. Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm xem xét tăng hạn mức tín dụng cho các doanh nghiệp và coi đây là chủ trương của Chính phủ nhằm đảm bảo vốn cho việc mua trong thời kỳ đang rộ mùa. Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và 2 tổng công ty lương thực có chủ trương cụ thể bằng các nguồn lực khác nhau chỉ đạo mua kịp thời, sớm nhất lúa gạo cho người dân. Bộ Công thương tiếp tục cùng Bộ NNPTNT tìm thị trường mới để tiêu thụ lúa dài hơi hơn cho người dân.

Một loạt chủ trương, giải pháp rất rõ ràng tới từng “địa chỉ” đã được Thủ tướng chỉ ra. Vấn đề còn lại là tình thần triển khai thế nào ở từng khâu một.

Theo báo cáo của Bộ NNPTNT, từ cuối 2018, giá lúa tươi (IR50404) tại ruộng có dấu hiệu sụt giảm. Đầu tháng 2/2019 sụt xuống 4.200-4.400 đồng/kg; loại thóc hạt dài (OM 504) giảm còn 4.500 đồng/kg. Từ đó dẫn tới việc khối lượng gạo xuất khẩu tháng 1/2019 giảm cả về lượng và giá trị. Trong số các nguyên nhân, thì có việc hệ thống thương lái chưa vào cuộc mạnh mẽ. 

Việt Nam trong nhiều năm liên tục đã là quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Đó là niềm tự hào của người nông dân Việt Nam, của kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, người trồng lúa vẫn không giàu có. Vấn đề này phụ thuộc nhiều nguyên nhân, nhưng quan trọng nhất vẫn là việc người nông dân không chủ động được đầu ra. Không ít khi xã hội thực sự băn khoăn về việc nông dân buộc phải bán lúa cho tư thương với giá quá thấp, không còn mấy lời lãi. Có khi, lúa đã cắt, đã đóng bao nhưng đành phải để lại bờ vì tư thương ép giá, không mua. Làm ra hạt lúa không dễ dàng gì, phải một nắng hai sương trên cánh đồng. Nhưng rồi, nhìn ruộng lúa tốt bời bời mà lòng vẫn đầy ưu tư. Không ít người đã phải bỏ ruộng, không trồng lúa. Từ đó xuất hiện những dòng người di cư ra thành phố, vào các khu công nghiệp tìm kiếm việc làm mới vì hạt lúa không mang lại cho họ niềm vui.

Năm nay, khi giá lúa xuống thấp, nhiều nơi tư thương đột ngột ngừng thu mua, bà con cũng rất lo lắng. Nhưng, với sự chỉ đạo rõ ràng, quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, hoàn toàn có thể khẳng định vụ mùa này người trồng lúa vùng Đồng bằng sông Cửu Long sẽ không còn gặp khó khăn.

Mới đây Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng đã ban hành văn bản yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và các ngân hàng thương mại thực hiện một số nội dung về việc cho vay thu mua thóc, gạo vụ Đông Xuân năm 2019. Rõ hơn, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng thương mại khẩn trương chỉ đạo các chi nhánh cân đối nguồn vốn, tập trung cho vay đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp thu mua thóc, gạo; làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp thu mua thóc, gạo có nhu cầu vay vốn để xem xét tăng hạn mức vay vốn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp thu mua thóc, gạo cho người dân. 

Nông nghiệp là “trụ đỡ” của nền kinh tế. Những chủ trương, chính sách tích cực cho nông nghiệp - nông thôn - nông dân luôn nhận được sự đồng tình, đánh giá cao của toàn xã hội. Mà việc tích cực vào cuộc thu mua lúa cho nông dân vùng ĐBSCL lần này của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương là một minh chứng rõ rệt.