(Vinhphuc.gov.vn) - Những ngày đầu tháng 6, chúng tôi theo chân cán bộ Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư tỉnh về một số địa phương trong tỉnh thăm nắm, đánh giá kết quả sản xuất vụ lúa Đông Xuân 2018. Đi trong cái nắng nóng oi nồng ngày hè, đến đâu cũng bắt gặp những nụ cười viên mãn của bà con nông dân. Không vui sao được bởi đến thời điểm này, họ đã cầm chắc một mùa vàng bội thu.
Nằm uốn lượn bên triền đê sông Đáy, cánh đồng Cánh, xã Triệu Đề, huyện Lập Thạch mùa này đẹp như một bức tranh với gam màu vàng óng ả. Đi trên cánh đồng, chúng tôi cảm nhận được mùi hương lúa thơm nồng, mùi rơm tươi ngai ngái rải khắp lối đi. Những chiếc máy gặt đập liên hợp kêu rền vang, tiếng cười nói râm ran cả cánh đồng.
Bỏ công chăm sóc mấy tháng trời, những vất vả của gia đình nông dân Nguyễn Văn An,
xã Triệu Đề đã được đền đáp xứng đáng bằng những bông lúa trĩu hạt
Ôm bó lúa bông nào bông nấy nặng trĩu hạt, ông Nguyễn Văn An, thôn Hạnh Phúc phấn khởi khoe: Năm nay lúa ít sâu bệnh hơn mọi năm, nguồn nước cũng thuận lợi nên chúng tôi không phải mất nhiều công chăm sóc mà lúa vẫn tốt. Gia đình tôi cấy 4 sào, chủ yếu là 2 giống Thiên ưu 8, TBR225 cho năng suất ước đạt 2,6 - 2,8 tạ/sào. Ở đây, nhà nào đông nhân lực thì tự gặt rồi thuê máy tuốt với chi phí 60 nghìn đồng/sào, nhà neo người thì thuê luôn máy gặt đập liên hoàn, mất chi phí 160 nghìn đồng/sào nhưng nhàn lắm.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Chủ tịch UBND xã Triệu Đề cho biết: Vụ Đông Xuân 2018, toàn xã gieo cấy hơn 213 ha với 97% là các giống lúa Thiên ưu 8, TBR225. Do đặc thù đồng chiêm trũng, phụ thuộc nhiều vào yếu tố thời tiết và tiêu úng nên xã chỉ đạo, hướng dẫn nông dân thực hiện 100% diện tích gieo cấy ở trà lúa xuân muộn. Cùng với tuân thủ đúng khung thời vụ tốt nhất, kết hợp với các biện pháp kỹ thuật bón phân, phòng trừ sâu bệnh; phối hợp với các công ty thủy lợi đảm bảo tưới tiêu kịp thời nên năng suất và chất lượng lúa đạt cao hơn so với năm ngoái. Đến nay, Triệu Đề đã thu hoạch xong khoảng 70% diện tích, năng suất lúa bình quân toàn xã ước đạt 70,5 tạ/ha.
Rời Triệu Đề, qua xã Duy Phiên, huyện Tam Dương, chúng tôi cũng bắt gặp bà con đang tập trung thu hoạch lúa xuân. Ánh nắng gay gắt của mùa hè khiến gương mặt những người nông dân thêm sạm đen nhưng ai nấy đều phấn khởi vì lúa được mùa. Nhanh tay đếm tiền trả công thuê máy gặp đập liên hợp ngay tại ruộng, bà Vũ Thị Độ, thôn Mai Nham chia sẻ: Vào đầu vụ, thời tiết rét đậm, rét hại khiến một số diện tích lúa bị chết, nhà tôi phải đi dặm lại. Cứ lo năm nay sẽ không đủ gạo ăn thế nhưng lại thắng lợi lớn, lúa tốt, ít sâu bệnh, đỡ chi phí và công chăm sóc. Nhà tôi cấy 6 sào, chủ yếu là giống TBR225, năng suất đạt khoảng 2,7 tạ/sào, cao hơn năm ngoái 0,3 tạ/sào. Đặc biệt những năm gần đây, nhờ áp dụng đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng đã giúp người nông dân chúng tôi đỡ vất vả hơn nhiều. Không còn cảnh chạy đôn đáo đi thuê người, rồi dậy từ 2 – 3 giờ sáng đi gặt chạy nắng như trước, giờ các hộ có ruộng cùng cánh đồng đều bảo nhau cùng thuê máy gặt, chỉ việc đứng trên bờ chờ mang thóc về nhà phơi là xong.
Còn với người nông dân ở các xã vừa thực hiện thí điểm dồn thửa đổi ruộng như Cao Đại, Ngũ Kiên của huyện Vĩnh Tường thì niềm vui được mùa càng nhân lên gấp đôi. Ngay vụ đầu tiên được sản xuất trên những cánh đồng thẳng cánh cò bay đã tạo thuận lợi cho việc đưa máy gặt đập liên hợp vào thu hoạch trên các cánh đồng. Không chỉ tiết kiệm được công lao động, chi phí phải bỏ ra so với phương thức sản xuất thủ công truyền thống mà còn cho năng suất lúa vượt trội. Theo nhẩm tính của bà Mầu Thị Hướng, đội trưởng đội sản xuất thôn Đại Định, xã Cao Đại, năng suất lúa trên những cánh đồng dồn thửa đổi ruộng sẽ dao động từ 250 - 300kg/sào, lợi nhuận đạt khoảng 40% tổng doanh thu.
Hình ảnh người nông dân khoanh tay đứng nói chuyện trên bờ, chờ mang thóc về
nhà đã không còn xa lạ tại nhiều vùng quê khi đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng
Ông Trương Quang Quân, Chủ tịch UBND xã Ngũ Kiên phấn khởi cho biết, sau dồn thửa đổi ruộng bình quân mỗi hộ trong xã còn 1,65 thửa ruộng đã tạo điều kiện đưa cơ giới hóa đồng bộ vào đồng ruộng, giảm chi phí tối đa trên diện tích đất canh tác. Ngay trong vụ đầu tiên, xã đã vận động bà con dành 100 ha xây dựng được chuỗi liên kết với Công ty Cổ phần Giống cây trồng Trung ương triển khai mô hình cánh đồng mẫu sử dụng giống lúa thuần Thiên Ưu 8. Với năng suất cầm chắc trên 75 tạ/ha, thắng lợi của vụ lúa Đông Xuân 2018 sẽ là tiền đề quan trọng, góp phần thúc đẩy bà con nông dân tạo bước đột phá mạnh mẽ trong sản xuất nông nghiệp tại địa phương.
Đến thời điểm này, các địa phương trong tỉnh đã thu hoạch được trên 60% diện tích lúa Đông Xuân, riêng những huyện như: Tam Đảo, Lập Thạch, Sông Lô đã cơ bản thu hoạch xong. Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, năng suất lúa bình quân toàn tỉnh ước đạt trên 62,5 tạ/ha, tăng 2,48%, sản lượng đạt gần 194.000 tấn, tăng 1,44% so với cùng kỳ năm 2017. Đây cũng là vụ có năng suất lúa cao nhất từ trước đến nay, trong đó, tỷ lệ các giống lúa cho năng suất, chất lượng cao TBR225, Thiên ưu 8 chiếm tới gần 70% cơ cấu giống lúa vụ Đông Xuân toàn tỉnh.
Có được kết quả trên là nhờ ngay từ đầu vụ, ngành Nông nghiệp đã phối hợp với các huyện, thành phố tập trung chỉ đạo các xã, thị trấn bố trí cơ cấu giống, khung thời vụ phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương và thực hiện tốt cơ chế hỗ trợ của tỉnh về các giống lúa chất lượng cho nông dân. Đồng thời, tăng cường hướng dẫn áp dụng các tiến bộ kỹ thuật như cấy lúa hiệu ứng hàng biên, SRI, 3 giảm 3 tăng, IPM, thực hành nông nghiệp tốt; làm tốt công tác dự tính, dự báo sâu bệnh, chuột hại trên đồng ruộng; tích cực chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nhất là sử dụng các loại phân bón đạt hiệu quả, phù hợp từng giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây trồng. Riêng đối với những cánh đồng đã thực hiện dồn thửa đổi ruộng, chủ động đưa cơ giới hóa vào sản xuất ở hầu khắp các khâu, và góp phần đẩy nhanh quá trình Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp của tỉnh.