Trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh có nhiều bất lợi và đô thị hóa nhanh trong thời gian qua, tỉnh đã giữ ổn định diện tích đất lúa có trong quy hoạch; phát huy tiềm năng, lợi thế trong sản xuất lúa gạo... Qua đó, đưa lúa gạo trở thành ngành hàng chất lượng cao, góp phần đảm bảo an ninh lương thực trên địa bàn tỉnh.

Là tỉnh có tốc độ phát triển công nghiệp mạnh mẽ, mỗi năm, Vĩnh Phúc giảm từ 150 - 200 ha diện tích gieo trồng do chuyển sang các dự án xây dựng khu công nghiệp, đô thị, đất giãn dân, làm đường giao thông...

Nếu như năm 2013, diện tích trồng lúa (cả năm) trên địa bàn tỉnh đạt gần 60.000 ha, đến năm 2023 giảm còn hơn 52.500 ha, giảm 7.500 ha. Vì vậy, việc giữ ổn định diện tích đất trồng lúa là yêu cầu cấp thiết hiện nay.

Thực hiện Chỉ thị số 24, ngày 5/8/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia và thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu gạo bền vững, tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các cấp, ngành, địa phương triển khai sản xuất lúa theo kế hoạch được UBND tỉnh giao hàng vụ, hàng năm; đảm bảo ổn định diện tích đất trồng lúa, đặc biệt là đất 2 vụ lúa theo chỉ tiêu được giao tại Quyết định số 1917, ngày 24/10/2022 của UBND tỉnh về việc phân bổ chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021-2030, kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021-2025) trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, đến năm 2030, toàn tỉnh giữ ổn định 23.593 ha đất chuyên trồng lúa; phấn đấu sản lượng lúa đạt hơn 252 nghìn tấn.

Bám sát nhiệm vụ được giao, ngành Nông nghiệp đã sử dụng linh hoạt diện tích đất trồng lúa; phát triển sản xuất lúa ở vùng quy hoạch tập trung được đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi; chuyển dịch mạnh cơ cấu giống, mùa vụ theo hướng sản xuất tập trung hàng hóa, mở rộng diện tích lúa xuân muộn, lúa mùa sớm, đưa nhiều giống lúa năng suất, chất lượng, giá trị cao vào gieo cấy và áp dụng quy trình canh tác bền vững, giảm vật tư đầu vào.

Mở rộng diện tích lúa chất lượng, lúa hữu cơ hoặc theo hướng hữu cơ tại các địa phương; tăng cường chuyển giao quy trình kỹ thuật sản xuất theo hướng ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số, sản xuất hữu cơ, tuần hoàn gắn với chuỗi giá trị cho cây lúa nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón, giảm thuốc bảo vệ thực vật hóa học, giảm chi phí đầu vào, đảm bảo an toàn thực phẩm, thân thiện với môi trường; đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa trong thu hoạch, sơ chế, bảo quản và chế biến.

Giai đoạn 2013-2020, tỉnh đã hỗ trợ gần 100 nghìn ha diện tích gieo cấy các giống lúa chất lượng phù hợp với điều kiện canh tác ở các địa phương như Thiên ưu 8, RVT, HT1, TH3-3, BC 15, TBR 225, ADI 28 theo Đề án tái cơ cấu ngành Nông nghiệp.

Riêng năm 2023, tỉnh hỗ trợ 737,72 tấn giống lúa mới các loại (Tân ưu 98, TBR225, ADI168, Hương cốm 4, DT39 Quế Lâm; AID28, Hà Phát 3) trên gần 15.000 ha; triển khai xây dựng nhiều mô hình trình diễn giống lúa mới, sản xuất lúa hữu cơ bằng giống DT39 Quế Lâm của Tập đoàn Quế Lâm.

Nhờ vậy, những năm qua, mặc dù diện tích đất trồng lúa có giảm nhưng sản lượng lúa vẫn tăng cao, từ 308 nghìn tấn (năm 2013) lên 311 nghìn tấn (năm 2023) và vượt mục tiêu đề ra (đến năm 2030, sản lượng đạt hơn 252 nghìn tấn); tỷ lệ giống lúa chất lượng đạt 76,9% tổng diện tích gieo trồng lúa toàn tỉnh (tăng 0,7% so với năm 2020). Hiệu quả kinh tế trung bình tăng thêm 3-5 triệu đồng/ha, có nơi tăng 6-8 triệu đồng/ha.

Để đảm bảo an ninh lương thực cho hơn 1,2 triệu dân số của tỉnh, tỉnh tiếp tục ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ nông dân, địa phương trồng lúa và doanh nghiệp tham gia sản xuất, kinh doanh lúa gạo; tổ chức lại ngành hàng lúa gạo trong chuỗi giá trị; nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất lúa; chuyển đổi linh hoạt cơ cấu cây trồng, mùa vụ trên đất trồng lúa, hạn chế tối đa tình trạng bỏ ruộng không sản xuất; phát triển chuỗi cung ứng sản phẩm từ sản xuất, thu hoạch, sơ chế, bảo quản, vận chuyển, chế biến đến tiêu thụ, tạo sự minh bạch thông tin, đảm bảo truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Tăng cường đào tạo nghề, chuyển đổi nghề cho nông dân phù hợp với yêu cầu sản xuất; hướng dẫn nông dân vừa sản xuất, vừa tham gia chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm; nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai; đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và ứng dụng công nghệ cao để quản lý, sử dụng đất trồng lúa hiệu quả, bền vững.

Hoàn thiện quy hoạch và đầu tư, nâng cấp hệ thống thủy lợi, hồ chứa nước bảo đảm an ninh nguồn nước; đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng các loại giống năng suất cao, chất lượng tốt sử dụng ít nước và chịu được ngập úng, hạn vào sản xuất.

Mai Liên

https://baovinhphuc.com.vn/tin-tuc/Id/114391/Giu-on-dinh-dat-lua-gop-phan-dam-bao-an-ninh-luong-thuc