(Cổng TTĐT AG)- Ban kinh tế - ngân sách Hội đồng nhân dân tỉnh vừa hoàn thành đợt giám sát tình hình thực hiện liên kết sản xuất và tiêu thụ theo mô hình cánh đồng lớn năm 2017 trên địa bàn tỉnh.

Kết quả, vụ Đông Xuân năm 2016-2017 có 45 doanh nghiệp có kế hoạch tham gia cánh đồng lớn với diện tích 26.866 ha, về thực hiện có 45 doanh nghiệp triển khai thực hiện hợp đồng với nông dân thông qua 19 hợp tác xã và 32 tổ hợp tác với diện tích 20.596 ha, đạt 74,31% diện tích kế hoạch. Có 19 doanh nghiệp đã thực hiện thu mua với diện tích 15.358 ha, đạt tỉ lệ 74,57% diện tích thực hiện. 

Vụ Hè Thu 2017 có 31 doanh nghiệp có kế hoạch tham gia cánh đồng lớn với diện tích 12.250 ha. Đến nay có 28 doanh nghiệp đã triển khai thực hiện ký hợp đồng sản xuất và tiêu thụ lúa, nếp với nông dân thông qua 12 hợp tác xã và 17 tổ hợp tác với diện tích 9.637 ha, đạt 78,67% diện tích kế hoạch. Tình hình thu mua: Tính đến ngày 04/10/2017 có 26 doanh nghiệp thực hiện thu mua với diện tích 8.208 ha đạt 85,17% diện tích thực hiện. Hiện các doanh nghiệp thu mua dứt điểm diện tích vụ Hè Thu 2017.

Vụ Thu Đông 2017: Có 18 doanh nghiệp có kế hoạch thực hiện liên kết sản xuất và tiêu thụ theo cánh đồng lớn với diện tích là 10.030 ha. Hiện nay có 02 doanh nghiệp đã triển khai thực hiện ký hợp đồng với diện tích 1.130 ha (trong đó: Cty CP tập đoàn Lộc Trời 830 ha; Cty TNHH Lương thực Tấn Vương 300 ha) đạt 11,27 % diện tích kế hoạch.

Nhìn chung, các doanh nghiệp có các phương thức thực hiện liên kết sản xuất, tiêu thụ khác nhau tùy theo nhu cầu và điều kiện riêng. Đối với các doanh nghiệp đã triển khai nhiều năm thì có kế hoạch đầu tư và thực hiện bài bản: các doanh nghiệp đầu tư cung ứng trọn gói đầu vào và thu hồi vốn cuối vụ như Công ty CP Tập đoàn Lộc Trời, Công ty TNHH Angimex - Kitoku, Công ty cổ phần Gentraco; chỉ đầu tư cung ứng giống đầu vụ và thu hồi vốn sau Công ty Afiex,....; Công ty Angimex, Công ty Lương thực thực phẩm An Giang,.. chỉ thu mua không đầu tư. Một số doanh nghiệp khác thì đầu tư bằng cách cho nông dân tạm ứng tiền trước để mua giống và vật tư nông nghiệp (Cty TNHH Tân Thạnh An, Công ty CP Lương thực Bình Định, Công ty TNHH Lương thực Tấn Vương, Công ty CP Nông sản Vinacam, Tổng công ty lương thực Miền Bắc chi nhánh An Giang,...).

Hiện nay, có nhiều doanh nghiệp chú ý đến việc hỗ trợ hình thành các hợp tác xã kiểu mới trong hợp tác liên kết. Theo đó, doanh nghiệp hỗ trợ, phân công cán bộ tham gia quản lý điều hành hợp tác xã; thực hiện cung ứng vật tư sản xuất đầu vào và tổ chức thu mua nông sản đầu ra cho thành viên hợp tác xã.

Tuy nhiên, thị trường tiêu thụ có nhiều biến động phức tạp, các doanh nghiệp gặp khó khăn. Tuy nhiên, việc liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm phụ thuộc rất nhiều vào năng lực (vốn và nguồn nhân lực) của doanh nghiệp nên ảnh hưởng đến thực hiện liên kết sản xuất theo mô hình cánh đồng lớn; Nông dân tuy ngày càng thấy rõ hơn hiệu quả của liên kết sản xuất theo mô hình cánh đồng lớn nhưng mức độ tham gia còn hạn chế. Một số nông dân, nhận thức chưa đầy đủ lợi ích của việc tham gia cánh đồng lớn do còn quan niệm đây là mô hình Nhà nước phải hỗ trợ, đầu tư; người dân khó hoặc không tiếp cận được chính sách hỗ trợ, cũng như chưa thấy được lợi ích của chính sách hỗ trợ nên chưa mạnh dạng tham gia.

Mặc dù có tham gia liên kết thực hiện quy trình sản xuất an toàn theo yêu cầu của doanh nghiệp nhưng một số nông dân chưa thực hiện theo cam kết dẫn đến việc khó kiểm soát tình trạng tồn dư thuốc bảo vệ thực vật trong sản phẩm ảnh hưởng đến việc tiêu thụ của doanh nghiệp. Năng lực quản lý điều hành của hợp tác xã chưa được cải thiện về kỹ năng đàm phán, chưa chủ động mời gọi doanh nghiệp, kỹ năng vận động nông dân tham gia cánh đồng lớn còn hạn chế, liên kết dọc được hình thành nhưng liên kết ngang chưa thực hiện, nông dân chưa trao quyền quyết định cho HTX trong việc đàm phán với Công ty. Việc bố trí diện tích xuống giống theo kế hoạch để có sản lượng thu hoạch trong ngày theo hợp đồng chưa thực hiện được.

Một số Công ty không mua hết hoặc mua chậm vào thời điểm thu hoạch rộ (một phần do năng lực của doanh nghiệp); chưa linh hoạt trong xử lý giá thu mua thỏa mãn tâm lý nông dân. Chưa có sự thường xuyên trao đổi thông tin giữa Sở Nông nghiệp và PTNT với doanh nghiệp. Doanh nghiệp có rất ít thông tin về tình hình sản xuất nông nghiệp của tỉnh, ngược lại Sở Nông nghiệp và PTNT không nắm được những khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện của doanh nghiệp.

Qua giám sát, Sở Nông nghiệp và PTNT kiến nghị Trung ương có chính sách tín dụng ưu đãi cho những doanh nghiệp tiên phong thực hiện tốt liên kết sản xuất theo Quyết định 62/2013/QĐ-TTg để kêu gọi những doanh nghiệp khác chưa tham gia cùng tham gia trong thời gian tới; Hỗ trợ kinh phí cho địa phương để thực hiện một số chính sách theo Quyết định 62/2013/QĐ-TTg. Trước mắt, xem xét hỗ trợ tỉnh thực hiện thí điểm 1-2 mô hình theo đúng các tiêu chí của cánh đồng lớn, từ đó tổng kết và làm cơ sở nhân rộng. Đồng thời đề nghị tỉnh sớm triển khai đề án phát triển quỹ đất dưới nhiều hình thức khác nhau để mời gọi doanh nghiệp đầu tư sản xuất theo chuỗi khép kín đảm bảo chất lượng và nâng cao giá trị sản phẩm lúa gạo./.