(TBKTSG Online) – Bộ Công Thương đã có kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép xuất khẩu gạo trở lại, nhưng có kiểm soát chặt về số lượng theo từng tháng.

Bộ Công Thương kiến nghị Chính phủ xuất khẩu gạo trở lại nhưng có kiểm soát. Ảnh: Trung Chánh

Bộ Công Thương đã có văn bản số 2237/BCT-XNK ngày 28-3-2020 trình Thủ tướng Chính phủ về việc xuất khẩu gạo trong bối cảnh dịch bệnh và hạn hán, xâm nhập mặn.

Theo đó, Bộ Công Thương cho biết, sau khi tính toán kỹ để đảm bảo an ninh lương thực, có thể cho phép tiếp tục xuất khẩu gạo, nhưng phải kiểm soát chặt số lượng theo từng tháng, trước mắt là tháng 4 và 5 năm 2020.

Cụ thể, về số lượng được phép xuất khẩu, Bộ Công Thương dẫn báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, lượng gạo hàng hóa vụ đông xuân 2019-2020 có thể xuất khẩu là khoảng 3 triệu tấn (tức đã trừ đi phần cho tiêu dùng trong nước- PV), nếu tính cả số lượng gối đầu của năm 2019 chuyển qua là khoảng 3,2 triệu tấn.

Bộ Công Thương tính toán, với tốc độ xuất khẩu 25.000 tấn/ngày trong tháng 3-2020, thì ước tính lượng gạo xuất khẩu đến ngày 31-3-2020 sẽ vào khoảng 1,7 triệu tấn. Như vậy, lượng gạo có thể phục vụ xuất khẩu còn lại khoảng 1,5 triệu tấn.

Tuy nhiên, theo Bộ Công Thương, để đảm bảo nhu cầu an ninh lương thực tháng 4 và 5-2020, thì cần khoảng 300.000 tấn để thực hiện kế hoạch mua vào năm 2020 của Tổng cục dự trữ; ngoài số đó, cần giữ lại thêm 400.000 tấn để dự phòng cho mọi tình huống có thể xảy ra trong tháng 4 và 5.

Nhu vậy, tổng lượng gạo giữ lại cho nhu cầu trong nước trong 2 tháng (trước khi có vụ hè thu) là 700.000 tấn. Với số giữ lại này, mỗi người dân sẽ được dự phòng 7,3 kg gạo (tương đương một hộ gia đình có 4 người sẽ được dự phòng thêm khoảng 30 kg cho tháng 4 và 5).

Sau khi cân đối, lượng gạo cho phép xuất khẩu trong tháng 4 và 5 vào khoảng 800.000 tấn. Lượng được phép xuất khẩu này đã giảm 40% so với lượng xuất khẩu tháng 4 và 5 năm 2019; giảm 35,7% so với cùng giai đoạn năm 2018 và giảm 21,7% so với cùng giai đoạn năm 2017.

Căn cứ vào tổng số lượng 800.000 tấn có thể phục vụ cho xuất khẩu, Bộ Công Thương cho biết, trước mắt trong tháng 4 cho phép xuất khẩu 400.000 tấn và vào tuần cuối của tháng 4, căn cứ vào diễn biến của dịch bệnh cũng như báo cáo của các bộ ngành, Chính phủ sẽ xem xét quyết định điều hành cho tháng 5.

Được biết, Hiệp hội lương thực Việt Nam (VFA) hiện có 92 doanh nghiệp hội viên, chiếm 75% tổng lượng gạo xuất khẩu cả nước.

Báo cáo của VFA cho thấy, đến ngày 27-3-2020, tổng lượng hợp đồng xuất khẩu đã ký, nhưng chưa giao là 1,574 triệu tấn. Trong đó, phải giao ngay từ nay đến 31-5-2020  là 1,385 triệu tấn. Lượng gạo hiện có trong kho của doanh nghiệp hội viên VFA là (60 trên 92) là 1,651 triệu tấn.

Còn nếu tính luôn cả doanh nghiệp ngoài VFA (có gửi báo cáo theo yêu cầu của Bộ Công Thương), thì tổng lượng hợp đồng đã ký, nhưng chưa giao hàng là 1,665 triệu tấn. Lượng gạo hiện có trong kho của doanh nghiệp là 1,708 triệu tấn và 144.000 tấn lúa, tương đương 75.000 tấn gạo.